کنترل کننده PID

کنترل کننده PID

در بسياري از فرآيندهاي صنعتي از كنترل كننده تناسبي ‪ P‬ يا تناسبي مشتق گير ‪ ،PD‬تناسبي‬‫انتگرال گير ‪ PI‬ و يا كنترل كننده تناسبي– مشتق گير– انتگرال گير ‪ ،PID‬به عنوان ساختار‬‫اصلي كنترل كننده استفاده مي شود.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬ ‫هدف از استفاده از حلقه فيدبك و كنترل كننده را می توان بصورت زير خلاصه کرد:

  • ‫پايداري داخلي‬ ‫

  • دنباله روي از فرمان ورودي (‪(tracking‬‬ ‫

  • تضعيف اغتشاش‬

  • ‫كاهش نويز‬ ‫

  • عدم حساسيت به تغييرات فرآيند‬ ‫

جالب است كه تقريبا در كليه فرآيندهاي صنعتي ساختار ساده كنترل كننده ‪ PID‬ تمام‬‫نيازهاي فوق را برآورده مي سازد. حتي در برخي از موارد كنترل كننده ‪ PI‬ نيز كافي است. در‬‫حالت كلي مي توان بيان کرد که كنترل كننده ‪ PI‬ براي فرآيندهايي كه براي سيستمهايي که با‬‫مدل درجه يک تقريب زده مي شوند، كافي است. ‫در برخي موارد كنترل كننده ‪ PID‬ كافي نمي باشد. اين موارد را مي توان به صورت زير خلاصه‬‫ نمود :‬

  • ‫فرآيندهاي با ديناميك رتبه بالاتر از دو‬

  • ‫سيستمهاي با تأخير زياد‬ ‫

  • سيستمهاي داراي صفر ناپايدار يا سيستمهاي غير مينيمم فاز‬

  • ‫حذف فركانسهاي خاص در خروجي (فيلتر ناچ ‪(Notch filter‬‬

در این مقاله ساختار یک کنترل کننده PID و اثر هر یک از پارامترهای آن بر پاسخ خروجی بررسی می شود. فرآيند كنترل شده مطابق مدار حلقه بسته زير را در نظر بگيريد:‬

feedback_block کنترل کننده PID ‬ ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

خروجی کنترل کننده PID بصورت زیر می باشد:

1

‫متغییر e که نشان دهنده خطای ردیابی است، تفاوت میان مقدار خواسته شده (r) و مقدار واقعی خروجی(y) می باشد.سیگنال خطا وارد کنترل کننده می شود و مقدار مشتق و انتگرال آن محاسبه می شود و سپس سیگنال کنترلی u با ضریبی از سیگنال خطا (kp)،ضریبی از انتگرال خطا (ki)و ضریبی از مشتق خطا (kd) محاسبه می شود. كنترل كننده ‪ PID‬ از جمع‬ ‫سه ترم تشكيل شده است:

  • ‫ترم تناسبي ‪ : P‬كه فرمان كنترل متناسب با ميزان خطا و با بهره ‪ kp‬تقويت مي شود.‬
  • ‫ترم مشتق گير ‪ : D‬كه فرمان كنترل متناسب با نرخ تغييرات خطا و با بهره ‪ kd‬تقويت مي شود.‬
  • ترم انتگرال گير ‪ : I‬فرمان كنترل متناسب با ‬‫انتگرال اين تابع و با بهره ‪ ki‬تقويت مي شود.‬

تابع انتقال کنترل کننده PID بصورت زیر می باشد:

کنترل کننده PID آموزش تخصصی سمولینک

در نرم افزار Matlab تابع انتقال کنترل کننده را می توان  بصورت مستقیم تعریف کرد:

Kp = 1;
Ki = 1;
Kd = 1;

s = tf('s');
C = Kp + Ki/s + Kd*s

همچنین می توان از دستورpid نیز استفاده کرد:

C = pid(Kp,Ki,Kd)

حال اجازه دهيد تاثیر هريك از اين پارامترها را بر پاسخ سیستم توضيح دهیم.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬ بهره تناسبی (kp) باعث کاهش زمان rise time شده ولی خطای دائم را از بین نمی برد. بهره انتگرال گیر (ki) خطای دائم را به ازای ورودی پله از بین می برد ولی باعث کند شدن پاسخ سیستم می شود. بهره مشتق گیر (kd) باعث کم شدن overshoot ، افزایش پایداری و همچنین سریعتر شدن پاسخ سیستم می شود. تاثیر هریک از پارامترهای کنترل کننده را بصورت خلاصه در جدول زیر می توان مشاهده کرد:

CL RESPONSE

RISE TIME

OVERSHOOT

SETTLING TIME

S-S ERROR

Kp

Decrease

Increase

Small Change

Decrease

Ki

Decrease

Increase

Increase

Eliminate

Kd

Small Change

Decrease Decrease

No Change

 

توجه داشته باشید که جدول بالا دقیقا صحیح نیست چون پارامترها به یکدیگر وابسته اند و ممکن است با تغییر یکی تاثیر دیگری نیز تغییر کند.

مثال: فرض کنید تابع انتقالی بصورت زیر داشته باشیم:

آموزش صفر تا صد Matlab کنترل کننده PID

با دستور زیر پاسخ حلقه باز سیستم را به ورودی پله رسم می کنیم:

s = tf('s');
P = 1/(s^2 + 10*s + 20);
step(P)

 

Introduction_ControlPID_01

 

 

همان طور که مشخص است، خطای حالت دائم 0.95 و همچنین سیستم بسیار کند است.

کنترل کننده تناسبی:

همان طور که جدول بالا نشان می دهد، ترم تناسبی باعث کاهش rise time، افزایش overshoot و کاهش خطای حالت دائم می شود.تابع انتقال حلقه بسته سیستم بالا با ترم تناسبی بصورت زیر است:

کنترل کننده PID

با قرار دادن ترم تناسبی برابر 300 با دستور زیر پاسخ حلقه بسته سیستم را به ورودی پله رسم می کنیم:

Kp = 300;
C = pid(Kp)
T = feedback(C*P,1)

t = 0:0.01:2;
step(T,t)

 

Introduction_ControlPID_02

همان طور که شکل بالا نشان می دهد، ترم تناسبی باعث کاهش rise time، افزایش overshoot و کاهش خطای حالت دائم شده است.

کنترل کننده تناسبی- مشتق گیر:

حال بیایید نگاهی به کنترل کننده PD بیاندازیم.همان طور که دیدیم ترم مشتق گیر باعث کاهش overshoot و همچنین settling time می شود. تابع انتقال حلقه بسته سیستم بالا با ترم PD بصورت زیر است:

شبیه سازی مقاله متلب

با قرار دادن ترم تناسبی برابر 300 و ترم مشتق گیر برابر 10 با دستور زیر پاسخ حلقه بسته سیستم را به ورودی پله رسم می کنیم:

Kp = 300;
Kd = 10;
C = pid(Kp,0,Kd)
T = feedback(C*P,1)

t = 0:0.01:2;
step(T,t)

 

Introduction_ControlPID_03

همان طور که مشخص است ترم مشتق گیر باعث کاهش overshoot و همچنین settling time شده است و همچنین تاثیر کمی بر rise time و خطای حالت دائم داشته است.

کنترل کننده تناسبی-انتگرال گیر- مشتق گیر:

تابع انتقال حلقه بسته سیستم بالا با ترم PID بصورت زیر است:

6

بعد از چند بار سعی و خطا مقادیر زیر برای پاسخ مناسب در نظر گرفته شد:

Kp = 350;
Ki = 300;
Kd = 50;
C = pid(Kp,Ki,Kd)
T = feedback(C*P,1);

t = 0:0.01:2;
step(T,t)

 

Introduction_ControlPID_04

همان طور که مشخص است پاسخ هیچ overshoot و خطای حالت دائمی ندارد و همچنین دارای rise time سریعی می باشد. نرم افزار Matlab دارای ابزاری بنام pidtool می باشد که خیلی راحت می توان یک کنترل کننده PID را بصورت گرافیکی تنظیم کرد.با دستور زیر که پارامتر اول آن تابع انتقال سیستم و پارامتر دوم نوع کنترل کننده را مشخص می کند،می توان وارد محیط PID Tuner شد:

pidtool(P,C)

 

pid-tuner

1)در این قسمت نوع طراحی مشخص می شود(براساس زمان پاسخ یا بر اساس پهنای باند و…)

2)در این قسمت نوع کنترل کننده مشخص می شود.

3)در این قسمت نمایش پاسخ در محدوده زمان یا در محدوده فرکانس(Bode) مشخص می شود.

4)در این قسمت منحنی انتخاب می شود.

5)در این قسمت مقادیر پارامترهای کنترل کننده مشخص می شود.

6)در این قسمت مشخصات پاسخ دیده می شود.(مقدار overshoot،rise time و…)

یک امتیازدو امتیازسه امتیازعالی بودخیلی عالی بود (4 votes, average: 4٫25 out of 5)
Loading...

7 Comments

سعيد

درباره2 سال ago

اينوميشه بگيد برا موتورالقايي چجوري ميشه وg(s)چي ميشه؟

پاسخ دادن

Admin

درباره2 سال ago

موتور القایی یک سیستم غیر خطی است و تابع انتقال برای آن تعریف نمی شود.

پاسخ دادن

علی

درباره1 سال ago

ممنون بابت مطلب مفیدتون فقط ی سوال داشتم... من میخوام موضوع پایان نامم رو ک در رابطه با سیستم تاوبری tacan ک یک سامانه موقعیت یاب زمین پایه هست رو قراره این کنترل کننده رو توی این سیستم پیاده سازی کنم...میخواستم راهنماییم کنید که آیا چنین چیزی امکان پذیر هست یا خیر؟

پاسخ دادن

Admin

درباره1 سال ago

راجع به این سیستم اطلاعی ندارم. اگر بلوک دیاگرام کنترلی آن را ارسال نمایید بررسی می کنم.

پاسخ دادن

جواد

درباره9 ماه ago

واقعا ممنون. خیلی خوب توضیح داده اید. موفق باشید.

پاسخ دادن

علی

درباره8 ماه ago

با سلام در یک مسأله پهنای باند یک کنترلر PI 600 هرتز داده شده است. اما ضرایب تناسبی و انتگرالی آن داده نشده آیا می توان از روی پهنای باند کنترلر، این ضرایب را تعیین نمود؟ چگونه؟

پاسخ دادن

Admin

درباره8 ماه ago

بله اگر پهنای باند سیستم نیز داده شده باشد می توان این مقادیر را نیز تعیین نمود. باید به کتاب Control of Electric Machine Drive Systems - Seung-Ki Sul مراجعه کنید.

پاسخ دادن

Leave a Comment

Please be polite. We appreciate that.
Your email address will not be published and required fields are marked


*

code